O Evanxeo de cada día con ollos de aldea
14 de setembro: Festa da Exaltación da Santa Cruz
1ª lectura: Núm 21, 4b-9. Salmo 77, 1-2. 34-35. 36-37. 38
2ª lectura: Flp 2, 6-11
Evanxeo: Xn 3 ,13 -17
Nunha ocasión díxolle Xesús a Nicodemo:
–Ninguén subiu ao ceo, fóra do que baixou do ceo, o Fillo do Home. Como Moisés alzou a serpente no deserto, así debe ser alzado o Fillo do Home, para que todo o que cre nel teña vida eterna. Pois de tal xeito amou Deus o mundo, que lle deu o seu Fillo Unixénito, para que todo o que cre nel non se perda, senón que teña vida eterna. Non mandou Deus o Fillo ao mundo para que xulgue o mundo, senón para que o mundo se salve por el.
———————————————————
Meditación
As cruces non son, non deberían ser, un simple adorno nos nosos peitos, sobre do noso leito, nos nosos camiños e prazas, nos nosos centros de estudo, nas nosas igrexas e outeiros. En ningunha parte. A cruz é un recordatorio, unha memoria. Un recordatorio e unha memoria por unha parte doloroso, por outra parte feliz, esperanzador. Doloroso porque recorda a agresividade dos poderes relixiosos e civís que se cebaron naquel home xusto, humanísimo, que pasou pola vida facendo o ben, porque estaba cheo do Espírito de Deus; doloroso tamén porque recorda a tanta xente que de mil maneiras sofre na vida, sobre todo a que sofre pola ruindade doutras persoas; e sabemos que isto pasa, e moito.
É un recordatorio feliz, esperanzador, porque na cruz asumida desde o amor e desde o servizo o fillo de Deus Xesús rompeu as forzas do mal que aparentemente acabaran con el, e converteuse no camiño para o seu triunfo, para a súa gloria. A cruz fálanos do moito amor que Deus nos ten, da súa fonda paixón por nós, manifestada no Cristo que nela morreu por manterse firme na súa fidelidade a Deus e a nós.
Desde aí é difícil entender a trivialidade coa que tratamos a cruz as mesmas persoas cristiás; pero tamén é difícil entender o noxo ante a cruz de persoas e grupos humanos que parecen querer rebelarse contra calquera forma de dominio e explotación da xente. ¿Quizais porque a xente cristiá, a Igrexa, lle quitamos á cruz a súa verdade histórica de solidariedade coa xente marxinal, de enfrontamento ao poder abusón?
———————————————————–
Oración
Adorámoste, oh cruz!,
o memorial de Xesús.
Sinal de empeño no amor,
proba do gran Servidor.
Quen nela por nós morreu
ante o abuso non cedeu.
Sufriu, berrou e rezou:
cheo de amor se entregou.
A cruz, rebelde paixón
que reborda o corazón.
Fervente facho de gloria
que enche de luz a historia.
No desespero, esperanza
de quen baila amarga danza.
Camiño recio do pobo
que en Deus soña tempos novos.
A cruz dos grandes momentos,
a cruz dos pequenos tempos.
Por min tanta dor e amor,
tamén polo mundo enteiro,
na cruz do noso Señor.
Adorámoste, oh cruz!,
o memorial de Xesús.
———————————————————
Acción
Repararemos nalgunha cruz pola que estea pasando algunha xente amiga, coñecida. Reparemos tamén nalgunha cruz pola que nós esteamos pasando. ¿Podemos aprender a vivir as nosas cruces algo como Xesús a viviu? ¿Podemos botarlle unha man a quen está pasando por horas malas, por horas de cruz?
15 de setembro: Memoria de Santa María das Dores.
1ª lectura: 1Tim 2, 1-8.
Sal 27.
Evanxeo: Xn 19, 25-27
Naquela hora, ao pé da cruz de Xesús estaban súa nai e a irmá de súa nai, María a de Cleofás, e máis María a Magdalena. Xesús, vendo a súa nai e onda ela o discípulo a quen amaba, díxolle á nai:
–Muller, velaí o teu fillo.
Despois díxolle ao discípulo:
–Velaí a túa nai.
E dende aquela hora o discípulo acolleuna con el.
——————————————————-
Meditación
María, a nai, ao pé da cruz, encaixando o momento da derrota dos soños do seu fillo. Pero alí, ao pé da cruz. Envolvendo ese momento coa tenrura da nai, coa dor da nai, coa esperanza da nai, que nunca dá por acabadas as posibilidades dun fillo, a capacidade de sobrepoñerse ás maiores adversidades. Ao pé da cruz, desbordada polos acontecementos, que poñían a proba unha vez máis a súa firme fe, coa que iniciara aquel recorrido de nai todo cheo de graza e de misterio.
María aprende en carne propia o que Xesús aprendía tan dolorosamente na súa: a resistencia do mal, do poder, ante calquera proposta que poida poñer en cuestión o seu dominio, o seu control, o seu sometemento dos corpos e dos espíritos da xente, a súa liberdade, a súa verdade. Mai e fillo unidos na mesma ilusión, na mesma amargura, na mesma fe, na mesma cruz, na mesma esperanza. E o fillo querendo que nos introduzamos nesa sociedade histórica e mística a un tempo. Que nos metamos neses espazos de silencio que encaixa o mal e o sitúa nas zonas de esperanza, para que o mal non teña a última palabra.
Cada persoa temos as nosas particulares batallas e cruces. En cada momento o conxunto da Igrexa ten tamén os seus; nesta hora concretada no ataque vergoñento ao Papa Francisco que pretende sanear a Igrexa desde o Evanxeo de Xesús.
——————————————————-
Oración
Santa María das Dores,
nai de Xesús e nai nosa,
lévanos da túa man
polos camiños da historia.
Contigo queremos ser
de Xesús fieis seguidoras,
mulleres e homes de fe,
na cruz da presente hora.
A cruz de males e abusos
que desde dentro ou de fóra
revolven o corazón,
e estragan a vida toda.
A cruz de tantas mulleres
vivindo ou morrendo á sombra
de mans e de relacións
amargas, abusadoras.
Nas cruces da nosa vida
por nai te temos, xaora,
consolo, forza e alento
de quen sofre, de quen loita.
Con Xesús do berce á cruz,
en paciencia vigorosa,
día a día, en noite ou luz,
fidelidade amorosa.
——————————————————-
Acción
Podemos agasallar hoxe as nosas nais, pois seguro que por nós pasaron moitos momentos de dores. Podemos falar con algunha muller, escoitar as súas particulares dores por ser tal. Podemos facer algo por apoiar a presenza da muller na igrexa en condición de igualdade.
16 de setembro: Martes da 24ª semana do Tempo Ordinario
Ano 1: 1ª lectura: 1 Tim 3, 1-13. Salmo: 100, 1-2ab. 2cd-3ab. 5. 6
Ano 2: 1ª lectura:1 Cor, 12, 12-14. 27-31a. Salmo: 99, 2. 3. 4. 5
Evanxeo: Lc 7, 11 -17
Un día foi Xesús a unha vila chamada Naín, co grupo que o acompañaba máis de cerca e con outra moita xente. Cando estaba chegando á entrada da vila, sacaban a enterrar a un morto, fillo único da súa nai, que era viúva; esta ía acompañada por moita xente da vila. Ao vela, o Señor compadeceuse e díxolle:
–Non chores.
E achegándose, tocou o cadaleito –os que o levaban pararon— e dixo:
–Rapaz, falo contigo, érguete!
O morto incorporouse e empezou a falar, e Xesús entregoullo á súa nai. Toda a xente quedou impresionada e loaba a Deus dicindo:
–Un grande profeta xurdiu entre nós; Deus visitou o seu pobo.
E a noticia do feito correu por toda aquela comarca e pola Xudea enteira.
——————————————————-
Comentario
Noutros casos é a xente en aperto a que acode a Xesús, a que berra, a que pide. Aquí non. A desgraza está alí, ben representada nesa muller viúva, cando a viuvez era xa en si mesma unha desgraza grande, enterrando o seu fillo único aínda ben novo. A xente doída acompañaba a muller. Xesús ve o cadro e actúa. El dá o primeiro paso. Soamente o evanxelista Lucas narra este suceso, que se suma ás moitas intervencións de Xesús a favor da xente vulnerable. Podemos discutir o que hai de milagre ou non; non dubidamos da paixón de Xesús pola debilidade e a súa vontade firme e eficaz de actuar sempre levando alivio e abrindo camiños e esperanzas. Como persoas, como comunidades cristiás, ¿somos das que dan o primeiro paso, das que non agardan na súa casa a que as noticias cheguen, se chegan? Como di o Papa Francisco, ¿primereamos?
——————————————————-
Oración
Andar os camiños,
coma ti, Xesús.
Ter os ollos sempre abertos,
coma ti, Xesús.
Levar o corazón sempre na man,
coma ti, Xesús.
Doerse a fondo das dores alleas,
coma ti, Xesús.
Achegarse e tocar os sinais da dor,
coma ti, Xesús.
Ter palabras de consolo e de alento,
coma ti, Xesús.
Facer o posible e o imposible por remediar a situación,
coma ti, Xesús.
Agradecer e celebrar os progresos da xente, do pobo,
coma ti, Xesús.
Gozar do teu ben.
Espallar o teu ben!
Quen mo dera, Xesús, quen mo dera!
——————————————————-
Acción
É ben que non nos pechemos na casa, coa TV, co que sexa. É mellor saír, bater coa xente, visitar veciños e veciñas. E facelo cos ollos e co corazón aberto. Ao estilo de Xesús. Seguro que algo novo nacerá en nós, de nós. Probemos, a ver.
17 de setembro: Mércores da 24ª semana do Tempo Ordinario
Ano 1: 1ª lectura: 1 Tim 3, 14-16. Salmo: 110, 1-2. 3-4. 5-6
Ano 2: 1ª lectura: 1 Cor 12, 31—13-13. Salmo: 32, 2-3. 4-5. 12 e 22
Evanxeo: Lc 7, 31-35
Unha vez dixo Xesús:
–¿Con quen compararei a xente desta xeración? ¿A quen se asemella? Semellan esas criaturiñas que, sentadas nos rueiros, berran entre si, dicindo: “Tocamos a frauta e non bailastes, entoamos lamentos e non chorastes”. Porque aparece Xoán Bautista, que non come pan nin bebe viño, e dicides: “Ten o demo no corpo”. E aparece o Fillo do Home, que come e bebe, e dicides: “Mira que larpeiro, que bebedor e que amigo dos cobradores de impostos e da xente pecadora”. Con todo, a xente filla da sabedoría si que lle deu creto.
——————————————————-
Meditación
Cando non se quere, non se quere. Pasa coa fe en Xesús e con calquera outra cousa. Pasa sobre todo con todo aquilo que nos revolve algo, que nos cuestiona algo, que nos empuxa a saír das nosas comodidades e rutinas. É incrible a capacidade que temos de poñer obxeccións, de amorear dificultades, reais ou inventadas, con tal de poder seguir no meu, no que eu penso, no que eu fago. Pódennos entrar por aquí e por alí, que tanto dá.
Iso foi o que Xesús observou en moita xente contemporánea súa. ¿E que facemos nós e a xente contemporánea nosa? ¿Qué facemos coa proposta de Xesús, chamándonos a un recoñecemento de Deus como Pai maternal, próximo e implicado a fondo no ben da nosa vida? ¿Qué facemos coa proposta de irmandade real, de solicitude cara todo aquilo que é débil –persoas ou realidades sociais ou natureza–? ¿Qué facemos co seu criterio de entender a vida como servizo? ¿Qué facemos coa súa práctica exemplar de gozar comendo e bebendo, cando sexa o caso, e de alternar con xente de mal nome e conduta? ¿Qué facemos coa súa manía de andar sempre envolto con persoas débiles, marxinais?
Como lle pasa a tantísima xente, Xesús,
as escusas amoréanse no meu interior
para recuar ante as túas propostas,
ou para darlles creto a medias,
ou para aprobalas coa palabra,
pero seguir máis ou menos instalado no meu.
Pídoche perdón.
Pídolle perdón
a toda a xente ante a que me confeso cristián,
para defraudala logo cos meus feitos.
Gustaríame formar grupo
cos fillos e fillas da Sabedoría que che dan creto,
que se fían de ti con verdade,
e medran día a día no teu seguimento.
¿Cando, meu Deus, tirarei as barreiras
que che impiden entrar e agasallarme
co que ti queiras?
¿Cómo reaccionamos ante calquera proposta que nos chegue de fóra, sexa da comunidade cristiá, sexa do mundo civil, invitándonos a participar, a enredarnos en cousas de humanidade, de mellora social, de crecemento persoal? ¿Sopesámolas con boa disposición ou de entrada botamos man de escusas ou desculpas?
18 de setembro: Xoves da 24ª semana do Tempo Ordinario
Ano 1: 1ª lectura: 1 Tim 4, 12-16. Salmo: 110, 7-8. 9. 10
Ano 2: 1ª lectura: 1 Cor 15, 1-11. Salmo: 117, 1-2. 16ab-17. 28
Evanxeo: Lc 7,, 36-50
Unha vez un fariseo convidou a Xesús a comer. Xesús entrou na súa casa e púxose á mesa. Unha muller, coñecida como pecadora na vida, sabedora de que estaba alí Xesús, levou un frasco de alabastro con perfume de mirra, botouse por detrás aos pés del chorando e comezou a regarllos coas báboas; secáballos cos cabelos da súa cabeza e bicáballos mentres llos unxía co perfume. Vendo aquilo, o fariseo que o convidara dixo para si:
–Se este fose un profeta, coñecería quen é e que caste de muller é a que o está a tocar, unha pecadora.
Xesús tomou a palabra a díxolle:
–Simón, teño algo que che dicir.
El contestou:
–Pois dimo, Mestre.
–Había dúas persoas que lle debían cartos a un prestamista; unha debíalle cincocentos denarios e o outra cincuenta. Como non tiñan con que lle pagar, o prestamista perdooulles ás dúas persoas. Ora, ¿quen delas o amará máis?
Respondeulle Simón:
–Supoño que aquela a quen máis lle perdoou.
El contestou:
–Ben dito.
E volvéndose cara á muller, díxolle a Simón:
–¿Ti ves esta muller? Entrei na túa casa e non me deches auga para os pés, pero ela regoumos coas súas bágoas e secoumos cos seus cabelos. Non me deches o bico, pero ela dende que entrou non parou de me bicar os pés. Non me unxiches a cabeza con aceite, pero ela unxiume os pés con perfume. Por iso dígoche: moitos pecados se lle perdoaron, cando mostra tanto amor; a quen pouco se lle perdoa, pouco amor mostra.
E díxolle a ela:
–Os teus pecados están perdoados.
Entón a demais xente convidada empezou a comentar entre si:
–¿Quen é este, que mesmo pretende perdoar os pecados?
Pero el díxolle á muller:
–Salvoute a túa fe, vai en paz.
——————————————————-
Meditación
Hai dúas olladas coas que podemos mirar para nós e para a xente que nos rodea: a ollada do corpo e a ollada do corazón. A ollada do corpo depende da ollada do corazón. Se a ollada do corazón é limpa, transparente, pacífica, perdoadora, solidaria, xusta, misericordiosa, tamén a ollada do corpo será así. O evanxeo de hoxe fálanos destas dúas olladas, unha a do fariseo: unha ollada superficial, legalista, acusadora, excluínte, insolidaria, propia de quen se cre persoa perfecta, unha ollada que pecha camiños e vidas, unha ollada triste, amarga e que entristece e crea amargura tamén; outra a de Xesús: unha ollada que vai ao fondo onde ve ou intúe procesos fondos, unha ollada incluínte, solidaria, perdoadora, propia de quen comunga coa fraxilidade humana e ansía o ben das persoas e por iso acaba abrindo camiños de vida; unha ollada leda, esperanzada, que suscita alegría e esperanza, que remata en bágoas de amor e felicidade.
Que diferentes son as persoas, os que miran e as miradas, cando ollamos coa ollada de Xesús! Que diferente sería o mundo, se educaramos un pouco a nosa ollada para aproximala algo á de Xesús!
Quen me dese, Xesús,
ollar como ti ollas!
Quen me dese ter o corazón pacificado
como ti sempre demostras telo!
Quen me dese unha ollada amante,
para poder ver a xente toda con comprensión e esperanza!
Quen me dese ter unha ollada iluminada,
para poder ver ou intuír fonduras aparentemente ausentes!
Quen me dese ter unha ollada inocente,
para detectar e suscitar inocencias!
Quen me dese ter unha ollada sabia,
para transmitir sabiamente perdón e alentos para o cambio!
Quen me dese, Xesús, sentir sobre de min
a mesma ollada túa que tanto agradeceu a pecadora!
Quen me dese ollarme a min mesma, Xesús,
cos ollos acolledores cos que ti me ollas!
¿Como ollamos habitualmente a xente? Podemos repasar o noso xeito de ollar sobre as persoas que nos rodean, maiormente sobre aquelas que nos parecen máis negativas. ¿Que poderiamos facer para cambiar o noso corazón, para que así cambie tamén a nosa maneira de ollar e estar coa xente?
19 de setembro: Venres da 24ª semana do Tempo Ordinario
Ano 1: 1ª lectura: 1 Tim 6, 2c-12. Salmo: 48, 6-7. 8-10. 17-18. 19-20
Ano 2: 1ª lectura: 1 Cor 15, 12-20. Salmo: 16, 1. 6-7. 8b e 15
Evanxeo: Lc 8, 1-3
Xesús púxose a camiñar por vilas e aldeas, predicando e anunciando a boa nova do reino de Deus. Ían canda el os Doce e máis algunhas mulleres que el curara de doenzas e de malos espíritos: María, chamada a Magdalena, curada de sete demos; Xoana, a muller de Cusa, administrador de Herodes; Susana e outras moitas que o servían cos seus bens.
——————————————————-
Meditación
Lucas refírese á gran camiñada de Xesús, que o levaría de Galilea a Xerusalén, para confrontar alí cos líderes relixiosos do seu tempo, cos que mantiña serias diferenzas. Unha viaxe chea de riscos, que remataría na súa morte en cruz. E van canda el os Doce e con eles un grupo significativo de mulleres, algunhas das cales citadas expresamente polo seu nome e, seguro, tamén polo significado que tiveron no grupo: María a Magdalena, Xoana, Susana. Todo o mundo está de acordo en admirar esta incorporación de mulleres no fato misioneiro, en tempos nos que estaban absolutamente anuladas na visibilidade social e relixiosa. ¡Que non faría hoxe Xesús, cando a cultura reclama unha absoluta igualdade, dentro do ser de cada persoa ou grupo social! ¡Canta da liberdade de Xesús nos fai falla á Igrexa predominantemente masculina para vivir de preto o Evanxeo!
Grazas polas mulleres,
na súa historia amarga, sufrida,
fóra e dentro da Igrexa.
Grazas polo testemuño da súa fe,
do seu seguimento de Xesús,
a pesar de todo.
Grazas polas súas voces reivindicativas,
clamando polo seu recoñecemento
dentro e fóra das nosas comunidades.
Grazas polos seus soños
de seren o que están chamadas a ser,
como revolución no mundo e na Igrexa.
Grazas a ti, Xesús,
por abrires a porta a tanta normalidade.
Se somos homes, reparamos como estamos tratando as mulleres dentro e fóra da comunidade cristiá. Se somos mulleres, reparamos se nos encollemos ou non ante prácticas eclesiais que intentan rebaixarnos e agocharnos. Nos dous casos, pensamos en como dar pasos no espírito do Evanxeo.
20 de setembro: Sábado do 24ª semana do Tempo Ordinario
Ano 1: 1ª lectura: 1 Tim 6, 13-16. Salmo: 99, 2. 3. 4. 5
Ano 2: 1ª lectura: 1 Cor 15, 35-37. 42-49. Salmo: 55, 10. 11-12. 13-14
Evanxeo Lc 8, 4-15
Unha vez, xuntouse onda Xesús moita xente chegada de moitas vilas e el propúxolles esta parábola:
–Saíu un labrego a sementar. E ao botar a semente, parte dela foi caendo polo beira do camiño; a xente pisouna e os paxaros comérona. Outra caeu en terreo pedregoso, pero, aínda que xermolou, secou por non ter lentura. Outra caeu entre silvas, pero ao medrar o silveiral, afogouna. Outra caeu en boa terra, xermolou e deu o cento por un.
A continuación exclamou:
–Quen teña oídos para oír, que escoite.
Entón a xente que o acompañaba de cerca preguntoulle que significaba aquela parábola. El respondeu:
–A vós concedéusevos coñecer os misterios do Reino de Deus, pero aos outros unicamente en parábolas, de xeito que vendo non vexan e escoitando non entendan.
A parábola significa isto: a semente é a palabra de Deus. As do camiños son as persoas que, tan pronto como oen a palabra, vén o Satán e arrapáñallela do seu corazón, non vaia ser que crean e se salven. As do terreo pedregoso son aquelas persoas que, cando oen a palabra, acóllena con alegría, pero, como non teñen raíz, cren por certo tempo, máis, cando vén a tentación, abandonan. As das silvas son as persoas que escoitan a palabra, pero por mor das preocupacións, riquezas e praceres da vida, afogan e non chegan a madurecer. As da terra boa, son aquelas que con bo e xeneroso corazón escoitan a palabra, retéñena e producen froito coa súa perseveranza.
——————————————————-
Meditación
O que a parábola nos vai aclarando con precisión é que todas as persoas recibimos a diario moitas achegas boas, que nos veñen de Deus como palabra súa, frecuentemente a través da normalidade da vida. Agora ben, non chega con que esa semente caia en nós, para que prenda en nós e se converta en nós nun froito madurecido. Cómpre atendela, coidala, traballala, deixar que colla fondura e lentura en nós, pelexar por ela, dedicarlle tempo, perseveranza. Sábeo moi ben a xente do campo: non chega con botar a semente na terra. Canto hai que esforzarse e suar para poder recoller froitos dela! Pois co ben de Deus en nós pasa outro tanto.
Ao mellor, por exemplo, gustaríame ser un bo home para a miña muller, ou unha boa muller para o meu home; ese desexo bo é xa unha palabra de Deus dentro de min. Pero a este desexo teño logo que lle ir dando corpo; ver como lle falo á miña parella, como colaboro con ela na casa, como me preocupo por como lle vai no traballo, como a respecto no seu xeito particular de ser, como a perdoo cando erra, como comparto con ela momentos felices etc, etc. Facer todo isto supón atención, esforzo, sacrificio, perseveranza. Pero é así como o desexo bo inicial se converte nun froito gustoso dunha convivencia feliz. E como este hai mil exemplos máis na vida.
——————————————————-
Oración
Que a túa palabra, falada con mil linguas,
se faga en min semente produtiva.
Que atope en min terra branda, traballada,
e non a beira dura dun camiño,
onde un paxaro calquera a lavará no peteiro.
Que a túa palabra, dita de mil xeitos,
atope en min terra con lentura
onde enraizar e medrar
a proba de tentacións e contratempos.
Que a túa palabra, abundante e gratuíta,
non morra en min
tristemente afogada
no medio de afáns, riquezas e praceres.
Que a túa palabra, fonte de toda abundancia,
atope en min terra boa, preparada, regada,
con coidado traballada,
e me faga abundante en froitos,
onde o próximo poida vir, coller e fartarse.
——————————————————-
Acción
Podemos reparar a ver se en algo nos está pasando o que anuncia a parábola: que a palabra de Deus, que case sempre ten rostros moi humanos, estea chegando a nós e polo que sexa non lle deixemos frutificar en nós. Nese caso, podémolo corrixir. E se vemos que lle estamos prestando atención e facendo todo o posible para que dea froitos en nós, daquela podémolo agradecer e gozarnos con iso.
